អំណាចបាក់បែក

 🇰🇭 អំណាចបែកបាក់៖ នយោបាយកម្ពុជាក្រោយ ១៩៩៣ ដល់ ១៩៩៨ (ឯកសារកែសម្រួលបន្ថែម)

រយៈពេលក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៣ គឺជាសម័យកាលដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតសម្រាប់ដំណើរការលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ដែលសម្គាល់ដោយភាពតានតឹងឥតឈប់ឈររវាងបក្សកាន់អំណាចរួមគ្នា រហូតដល់ផ្ទុះជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅឆ្នាំ ១៩៩៧។

១. រចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ

កម្ពុជាមាន នាយករដ្ឋមន្ត្រីពីររូប ក្រោមការសម្របសម្រួលបង្រួបបង្រួមជាតិដ៏សំខាន់របស់ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច ព្រះនរោត្តម សីហនុ។

  * នាយករដ្ឋមន្ត្រីទីមួយ: សម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ (ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច)

  * នាយករដ្ឋមន្ត្រីទីពីរ: លោក ហ៊ុន សែន (គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា)

២. ជោគវាសនានៃក្រុមដែលមិនចូលរួមបោះឆ្នោត (ខ្មែរក្រហម)

គណបក្សកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ (ខ្មែរក្រហម) បានធ្វើពហិការមិនចូលរួមបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៣ ហើយបានបន្តសង្គ្រាមទ័ពព្រៃប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ។

  * កន្លែងរត់: ពួកគេបានបន្តប្រតិបត្តិការពីមូលដ្ឋានទ័ពដែលនៅសេសសល់តាមបណ្តោយ ព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា (ដូចជា តំបន់អន្លង់វែង)។

  * អ្នកប្រយុទ្ធផ្តួលរលំ៖ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ ទៅ កងទ័ពដែលប្រយុទ្ធផ្តួលរលំខ្មែរក្រហម គឺមានតែ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ (RCAF) ដែលជាកងទ័ពជាតិបង្រួបបង្រួមដែលបង្កើតឡើងដោយទាហានចាស់របស់ CPP, ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច និង KPNLF ។ កងទ័ពវៀតណាមលែងមានវត្តមាន នៅលើទឹកដីកម្ពុជាដើម្បីជួយប្រយុទ្ធផ្ទាល់ទៀតហើយ។

🗓️ ការដួលរលំទាំងស្រុងរបស់ខ្មែរក្រហម (១៩៩៦–១៩៩៨)

ការដួលរលំនេះកើតឡើងដោយសារកត្តាផ្ទៃក្នុងជាជាងការវាយប្រហារពីបរទេស៖

 

 * ការបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង (១៩៩៦): កងកម្លាំងខ្មែរក្រហមចាប់ផ្តើមបែកបាក់ ដោយមានមេដឹកនាំមួយចំនួន (ដូចជា អៀង សារី) បានផ្តាច់ខ្លួនចេញពី ប៉ុល ពត ហើយបានចុះចូលជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈនយោបាយ ឈ្នះ-ឈ្នះ។

  * ការចាប់ខ្លួន ប៉ុល ពត (១៩៩៧): ប៉ុល ពត ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយកងកម្លាំងរបស់ តាក ម៉ុក ខ្លួនឯងផ្ទាល់ និងត្រូវកាត់ទោសដាក់គុកអស់មួយជីវិត។

  * ទីបញ្ចប់: ខ្មែរក្រហមត្រូវបានរលំរលាយទាំងស្រុងនៅឆ្នាំ ១៩៩៨ នៅពេលដែលមេដឹកនាំដែលនៅសល់បានចុះចូលជាមួយរដ្ឋាភិបាល។

៣. ព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី ៥-៦ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៩៧ (រដ្ឋប្រហារ)

ជម្លោះប្រដាប់អាវុធនេះកើតឡើងរវាងកងកម្លាំងរបស់ CPP និងកងកម្លាំងរបស់ ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ដោយសារតែ៖

  * ការចរចាលួចលាក់ជាមួយខ្មែរក្រហម៖ សម្តេចក្រុមព្រះ រណឫទ្ធិ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានព្យាយាមបង្កើតសម្ព័ន្ធមិត្តយោធាជាមួយខ្មែរក្រហមដែលផ្តាច់ខ្លួន ប្រឆាំងនឹង CPP។

  * ការពង្រឹងអំណាចយោធា: គណបក្សនីមួយៗព្យាយាមគ្រប់គ្រងកងទ័ពជាតិ។

🇻🇳 តួនាទីរបស់វៀតណាមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ ១៩៩៧ វៀតណាមបានដកទ័ពចេញពីកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ ១៩៨៩។ វៀតណាមបានបដិសេធមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ ក្នុងការធ្វើរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ ១៩៩៧ នោះទេ។ ទោះយ៉ាងណា៖

  * ផលប្រយោជន៍នយោបាយ៖ ដោយសារ CPP ជាសម្ព័ន្ធមិត្តចាស់ ជោគជ័យរបស់ CPP ក្នុងការគ្រប់គ្រងអំណាចបានជួយរក្សាស្ថិរភាពនយោបាយក្នុងតំបន់ដែលវៀតណាមចង់បាន។

  * ការវិភាគ: មិនមានភស្តុតាងដែលបង្ហាញថាវៀតណាមបញ្ជូនទ័ពចូលមកជួយផ្ទាល់នោះទេ ប៉ុន្តែអតីតទំនាក់ទំនងយោធា និងការបណ្តុះបណ្តាលរបស់វៀតណាមចំពោះថ្នាក់ដឹកនាំយោធា CPP នៅតែជាប្រធានបទដែលក្រុមប្រឆាំងលើកឡើង។

#ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា #រដ្ឋប្រហារ១៩៩៧ #ខ្មែរក្រហមរលំរលាយ #នយោបាយឈ្នះឈ្នះ #ឆ្បាំ១៩៩១_១៩៩៨